Een inktvlek ziet er vaak erger uit dan hij is. Je krijgt hem er regelmatig nog goed uit, zeker als je snel bent en weet wat voor inkt het is. Vulpeninkt gedraagt zich anders dan balpen, gelinkt of een permanente stift, en niet elke stof verdraagt dezelfde middelen. Inktvlekken verwijderen begint daarom met drie dingen: deppen in plaats van wrijven, het wasetiket lezen en elk middel eerst testen op een onopvallende plek, zoals een binnennaad of de zoom.
In deze gids lees je hoe de soorten inkt verschillen en welke stappen bronnen noemen voor kleding. Je leest welke middelen ze gebruiken, van ossengalzeep en melk tot alcohol, aceton en een vlekkenverwijderaar voor inkt, en waar hun grenzen liggen. Daarna volgen een pen die in de was is uitgelopen, inkt op de bank of een stoffen stoel, leer en het moment om naar de stomerij te gaan. Waar bronnen elkaar tegenspreken, zetten we ze naast elkaar.
Welke soort inkt zit er in je kleding?
Kijk eerst waar de vlek vandaan komt. Volgens Wasserij De Waal is vulpeninkt wateroplosbaar en relatief eenvoudig te behandelen. Balpeninkt heeft volgens de wasserij een oliehoudende basis die harder wordt aan de lucht. Gelpeninkt bevat veel pigment, en permanente marker is juist gemaakt om te hechten. Daarbij blijft volgens De Waal vaak restkleur zichtbaar.
Persil schrijft dat de meeste balpen- en inktvlekken niet watervast zijn. Wasserij De Orchidee noemt permanente inkt het moeilijkst, omdat die bestand is tegen water en wrijving.
Hoe snel moet je zijn?
Zo snel als het kan. De Waal schrijft dat inkt in de eerste dertig minuten nog grotendeels aan het oppervlak van de vezel zit. Na een tot vier uur droogt de inkt in, en na vierentwintig uur zijn er volgens de wasserij chemische bindingen gevormd.
| Soort inkt | Wat bronnen noemen | Let op |
|---|---|---|
| Vulpen | Wateroplosbaar; afwasmiddel met lauw water (De Waal) | Snel handelen |
| Balpen | Ossengalzeep (HEMA, Sonett), melk (HEMA), alcohol (Persil) | Alcohol niet op zijde of wol (De Waal) |
| Gelpen | Vlekkenduivel Pennen & Inkt (Dr. Beckmann) | Veel pigment, vraagt een gecombineerde aanpak (De Waal) |
| Permanente stift | Aceton (HEMA, De Waal), spiritus of isopropylalcohol (HEMA) | Aceton alleen op stevige, niet-gekleurde stof (De Waal) |
| Viltstift en markeerstift | Vlekkenduivel Pennen & Inkt (Dr. Beckmann), melk bij viltstift (HEMA) | Zwarte inkt niet volgens Dr. Beckmann |
Inkt uit kleding verwijderen in stappen
Voor wasbare kleding van katoen of polyester komen de stappen van HG, Vanish, HEMA en Persil grotendeels overeen.
- Doek onder de vlek: HG legt direct een doek onder het kledingstuk, zodat die zoveel mogelijk inkt opneemt.
- Deppen, niet wrijven: dep met een witte doek of keukenpapier. Wrijven drijft de inkt volgens HG dieper in het textiel, en de inktgids van Vanish zegt dat wrijven de vlek verspreidt.
- Testen: Vanish probeert een middel eerst op een binnennaad of de zoom en kijkt of de kleur uitloopt of vervaagt.
- Voorbehandelen: kies een middel dat bij de inkt en de stof past, zoals ossengalzeep, een vlekkenverwijderaar of alcohol.
- Koud uitspoelen: Vanish spoelt de plek onder koud stromend water tot het water helder is.
- Wassen volgens het etiket: was het kledingstuk zoals het waslabel aangeeft.
- Aan de lucht drogen en controleren: HEMA, Vanish en Persil zijn het eens. Gebruik de droger pas als de vlek helemaal weg is, want warmte kan de inkt vastzetten.
Over de wastemperatuur verschillen de bronnen. Persil kiest de hoogste temperatuur die het waslabel toestaat. De Waal gebruikt bij de voorbehandeling altijd koud of lauw water en schrijft dat hitte inkt aan de stof bindt. Twijfel je, begin dan koel.
Wol, zijde en andere gevoelige stoffen
Op zijde of wol kan alcohol volgens De Waal kleurverlies of vezelschade geven. Isopropylalcohol en wasbenzine vermijdt de wasserij op zijde, wol en acetaat. Afwasmiddel met lauwwarm water noemt De Waal veiliger voor delicate stoffen. HEMA gebruikt aceton en wasbenzine niet op gevoelige stoffen. Staat er alleen chemisch reinigen op het label, lees dan eerst wanneer je naar de stomerij gaat. Wassymbolen en andere vlekken bespreken we in de gids vlekken uit kleding verwijderen.
Middelen tegen inkt: wat bronnen noemen
Probeer niet alles door elkaar. De Consumentenbond schrijft in de Consumentengids dat twee schoonmaakmiddelen mengen zonder kennis van zaken vervelende reacties kan geven.
Ossengalzeep
HEMA zet ossengalzeep bovenaan. Maak de zeep nat, breng hem aan op de inkt, wrijf zachtjes, laat het even intrekken en was volgens het wasvoorschrift. Sonett noemt inkt en balpen bij de vlekken voor zijn vloeibare galzeep. Je brengt die onverdund aan en laat hem 10 tot 15 minuten inwerken, op witte en kleurechte katoen, linnen, hennep en gemengde stoffen. Ook de Consumentenbond noemt ossengalzeep bij inktvlekken. Wasserij De Orchidee is voorzichtiger en noemt inkt een vlek waarop ossengalzeep minder goed werkt. Ossengalzeep bevat gal van runderen en is dus niet vegan. Meer over het gebruik lees je in de gids ossengalzeep gebruiken.
Vlekkenverwijderaar voor inkt
De Vlekkenduivel Pennen & Inkt van Dr. Beckmann is bedoeld voor onder meer balpen, gelpennen, viltstiften, markeerstiften en inkt. Zwarte inkt noemt de fabrikant niet geschikt, omdat die onuitwisbaar is. Je maakt de vlek grondig nat, laat de vloeistof 10 tot 15 minuten inwerken en behandelt altijd voor het wassen. Tapijt, bekleding en leer sluit Dr. Beckmann uit. HG noemt inkt bij zijn vlekweg 1, dat je in heet water oplost om de vlek 30 minuten te laten weken, als het wasvoorschrift dat toelaat. Vanish laat een gel 10 minuten zitten en een spray maximaal 5 minuten. Middelen zonder ossengal vergelijk je bij de vlekkenverwijderaars voor kleding.
Alcohol, spiritus en aceton
Bij hardnekkige inktvlekken dept Persil voorzichtig met een wattenbolletje met alcohol en brengt daarna een wasmiddelgel aan. HEMA noemt voor permanente stift isopropylalcohol of spiritus op een doek, en test die eerst op een onzichtbaar stukje stof. Voor een permanente marker gebruikt HEMA aceton of nagellakremover met aceton, met een witte handdoek onder de vlek. HEMA zegt er duidelijk bij: “Gebruik geen aceton op gevoelige stoffen.” De Waal gebruikt aceton alleen op stevige, niet-gekleurde stoffen. Wasserij De Orchidee noemt een kleine hoeveelheid spiritus, maar waarschuwt voor gekleurde stoffen.
Bij nagellakremover wijst Waarzitwatin van de Rijksoverheid op het symbool voor ontvlambaar dat je op het etiket kunt tegenkomen, en adviseert de ruimte te ventileren. Lees bij alcohol, spiritus en aceton dus altijd het etiket van het product dat je gebruikt.
Melk en haarlak
HEMA laat een vlek van een pen of balpen minimaal een uur weken in melk of karnemelk, en vervangt de melk als die verkleurt. Over haarlak zijn de bronnen het niet eens. HEMA en HG noemen haarlak op alcoholbasis, zonder toegevoegde geurstoffen of oliën, en testen die eerst. De Waal noemt haarlak een verouderd advies, omdat moderne formules de vlek kunnen fixeren in plaats van oplossen. HG zegt er zelf bij dat huismiddelen geen gegarandeerd resultaat bieden.
Wat doe je als een pen in de was is uitgelopen?
Een vergeten balpen in een broekzak kan een hele was vol vlekken geven. Een aparte aanpak voor een volle trommel vonden we bij geen van de bronnen, maar over het belangrijkste zijn ze het eens.
- Niet in de droger: HEMA gebruikt de droger pas als de vlek volledig verdwenen is, omdat hitte inkt in de stof kan fixeren.
- Elk stuk nakijken: Persil controleert na het wassen of de vlek weg is. Bij donkere shirts en spijkerbroeken zie je dat volgens Persil vaak pas als ze droog zijn, dus die droog je eerst aan de lucht.
- Opnieuw voorbehandelen: zie je nog inkt, behandel de vlek dan opnieuw voor. Persil laat oude of ingedroogde vlekken 1 tot 2 uur of een nacht weken in water met wasmiddelgel.
- Opnieuw wassen: was het kledingstuk daarna nog eens volgens het etiket.
- Stomerij bij twijfel: De Waal schrijft dat een stomerij nog kans heeft als het kledingstuk wel gewassen maar niet gedroogd is. Na een hete droger is die kans volgens de wasserij veel kleiner.
Hoe je inkt uit de trommel zelf haalt, beschrijft geen van onze bronnen. Kijk daarvoor in de handleiding van je wasmachine.
Inkt uit een bank of stoffen stoel
Een bank past niet in de wasmachine, dus je werkt met een doek en weinig vocht. De Vlekkenduivel Pennen & Inkt is volgens Dr. Beckmann niet bedoeld voor bekleding. Kies voor een bank dus een middel dat de fabrikant wel voor meubelstof bedoelt.
Stoffen bank en stoel
Vanish begint bij een stoffen bank met deppen met een schone witte doek, zonder te wrijven, omdat de vloeistof anders dieper in de vezels dringt. Test een middel eerst op een onopvallende plek, zoals de rugleuning of onder een kussen, en werk van de buitenrand naar het midden. HG noemt inkt bij de vlekken voor zijn vlekverwijderaar extra sterk voor onder meer meubelbekleding. Je laat die enige minuten inwerken en neemt het losgekomen vuil op met een schone, absorberende doek. Vanish zegt er eerlijk bij dat een goed resultaat niet gegarandeerd is. Kijk ook naar de reinigingscode op het label van je bank. Die leggen we uit bij de vlekkenverwijderaars voor bank, matras en tapijt.
Leer en suède
Voor inkt op leer vonden we geen bron met een methode. Dr. Beckmann sluit leer uit voor zijn Vlekkenduivel, en HG verwijst voor een leren bank naar een apart middel voor leer. Gebruik de middelen uit deze gids dus niet zomaar op leer of suède. Volg het onderhoudsadvies van de meubelfabrikant of vraag een leerspecialist om raad.
Wanneer breng je een inktvlek naar de stomerij?
Wasserij De Orchidee raadt aan de vlek niet zelf te behandelen als je naar de stomerij gaat. Dep alleen overtollige inkt op, laat een natte vlek drogen zodat hij niet verder uitloopt, en was het kledingstuk niet zelf op hoge temperatuur. Vertel de stomerij of het balpen, viltstift of iets anders was. Dat botst met HEMA en Vanish, die je meteen laten beginnen. Kies dus vooraf: zelf behandelen of wegbrengen.
De Waal raadt professionele hulp aan voor delicate stoffen, waardevolle kleding en hardnekkige inkt zoals permanente marker. Permanente marker op synthetische stof kan volgens de wasserij onverwijderbaar zijn. Heb je thuis al iets geprobeerd, meld dat dan, want resten van haarlak of aceton kunnen de behandeling bemoeilijken. Ook De Orchidee is eerlijk: het lukt niet altijd om inkt volledig te verwijderen, en hoe ouder de vlek, hoe kleiner de kans.
Kort samengevat: inktvlekken verwijderen
Inktvlekken verwijderen lukt het vaakst als je snel en koel begint. Leg een doek onder de vlek, dep in plaats van te wrijven en test elk middel op een onopvallende plek. Bronnen noemen ossengalzeep, melk, alcohol, aceton en een vlekkenverwijderaar voor inkt, elk met eigen grenzen voor wol, zijde, acetaat en gekleurde stof. Gebruik de droger pas als de vlek weg is. Op een bank werk je met een doek en weinig vocht, bij leer volg je de fabrikant, en een kwetsbaar kledingstuk breng je naar de stomerij.
Mag je een kledingstuk met een inktvlek strijken?
Nee, niet zolang de vlek nog zichtbaar is. Wasserij De Waal schrijft dat hitte van een droger of strijkijzer inkt permanent aan de stof bindt, en strijkt nooit over de vlek. Laat het kledingstuk aan de lucht drogen en controleer eerst of de inkt echt weg is.
Gaat zwarte inkt eruit met een vlekkenverwijderaar?
Niet met elk middel. Dr. Beckmann noemt zwarte inkt niet geschikt voor zijn Vlekkenduivel Pennen & Inkt, omdat die inkt onuitwisbaar is. Lees op de verpakking van een ander middel voor welke inkt het bedoeld is. Bij een waardevol kledingstuk vraag je een stomerij om advies.
Werkt ossengalzeep op een oude inktvlek?
Reken er niet op. Wasserij De Orchidee noemt inkt een vlek waarop ossengalzeep minder goed werkt, en De Waal schrijft dat inkt na vierentwintig uur chemische bindingen met de stof vormt. Persil behandelt een oude inktvlek voor met alcohol en laat het kledingstuk daarna 1 tot 2 uur of een nacht weken in water met wasmiddelgel.
Hoe krijg je printerinkt of toner uit kleding?
Persil legt bij printerinkt een vel keukenpapier aan beide kanten van de stof en wrijft vanaf de achterkant, zodat zoveel mogelijk inkt uit de stof komt. Daarna behandel je de vlek voor zoals bij andere inkt. Toner van een laserprinter noemt De Waal de moeilijkste soort, omdat hitte de binding met de stof juist versterkt. Daarvoor is een stomerij de betere keus.
